Chiều cao hợp lý không những có những tác động tâm lý tốt đến bạn mà còn giúp bạn tiết kiệm tiền bạc, thời gian và cả... sức khỏe!
Tác động tâm lý của chiều cao trần
Dựa trên nghiên cứu về tâm lý học không gian, chiều cao trần nhà có những tác động đáng kể đến tâm lý và hành vi của con người sống trong đó. Dưới đây đề cập đến một số điểm chính:
Tác động của trần nhà cao trên 3m:
- Tư duy sáng tạo: Kích thích/giải phóng loại tư duy bao quát, kết nối, trừu tượng, rộng mở và sáng tạo, thúc đẩy khả năng nhìn nhận bức tranh toàn cảnh của vấn đề.
- Cảm xúc: Nếu như ở sát trên ngưỡng 3m kích thích tư duy trừu tượng sáng tạo, thì khi vượt qua nó đáng kể, tác động tâm lý đã không còn là một đường thẳng đơn thuần, mà chuyển sang vùng tác động rất khác. Trần nhà rất cao (từ 5m), như nhà thờ, mang lại cảm giác choáng ngợp, vĩ đại, khuếch đại sự tự do và giảm bớt lo âu cá nhân để tập trung vào sự kết nối sáng tạo. Trên 10m thậm chí có cảm nhận khác về thời gian, thấy thư thái chậm rãi hơn...
- Ứng dụng: Thích hợp cho các không gian cần sự sáng tạo như phòng trưng bày nghệ thuật, thư viện, bảo tàng, cửa hiệu bán đồ xa xỉ và văn phòng thiết kế.
Tác động của trần nhà thấp (2.4m - 2.7m):
- Tư duy tập trung: Giúp con người tập trung tốt vào chi tiết của một đối tượng cụ thể, không cần kết nối, phù hợp cho công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác.
- Ứng dụng: Phù hợp cho các không gian làm việc đòi hỏi sự tập trung cao độ như phòng đọc sách, nghiên cứu, văn phòng kế toán, cửa hàng bán chi tiết như đồ điện tử...
Tác động tâm lý tiêu cực của trần nhà cao:
- Mất đi cảm giác thân mật và ấm cúng.
- Có thể tạo cảm giác nghiêm túc, dè dặt trong giao tiếp và cảm giác lạnh lẽo, trống rỗng.
Lựa chọn cho không gian gia đình:
- Phòng khách: Trần cao phù hợp để đón tiếp khách trang trọng, trong khi trần thấp tầm gần 3m lại tạo cảm giác thân mật, ấm cúng cho gia đình.
- Phòng bếp: Xem xét bố trí trần cao (như dưới khu vực thông tầng) để kích thích sự sáng tạo trong nấu nướng.
Áp dụng vào một văn phòng thiết kế:
- Team thiết kế bố trí dưới không gian thông trần cao 6-7m.
- Bộ phận kế toán, triển khai kỹ thuật, phòng vật liệu, bộ phận back office- làm việc trong phòng trấn thấp 2,3m.
- Team Media Marketing ngồi ở khu vực ngay trên đầu thì thấp 2,4m nhưng view nhìn ra khoảng thông tầng rộng lớn. Bởi đây là bộ phận hybrid, cũng cần phải tập trung bên cạnh cũng cần phải trìu tượng và sáng tạo.
Nhìn chung, không có một chiều cao trần nhà nào là tốt nhất cho mọi trường hợp. Việc lựa chọn cần dựa trên mục đích sử dụng và cảm giác mong muốn ở từng không gian cụ thể.
Tầng càng cao, cầu thang "càng dài càng mệt"
Ngoài các vấn đề tâm lý liên quan đến chiều cao ở trên, thì trong thế giới nhà phố, tầng 1 luôn được ưu ái "lên đỉnh." Chiều cao tầng này thường lớn nhất, đôi khi đạt tới 4,5m hoặc hơn. Lý do? Để phô không gian thoáng, sang, đẳng cấp. Nhưng bạn có biết, chiều cao quá lớn chẳng khác gì một con dao hai lưỡi, mà lưỡi thứ hai lại nhắm thẳng vào... sự tiện nghi của chính gia đình bạn?
Theo quy chuẩn an toàn, kích thước bậc thang (cao từ 15–18cm, rộng khoảng 25–30cm) không thể “ăn gian.” Do đó, tăng mỗi 18cm chiều cao tầng là bạn đang tự tay đốt thêm một diện tích quý giá vào không gian lồng thang.
Hệ quả:
- Tốn tiền mua đất để xây bậc thang: Nhà chiều ngang thì cố định nên số lượng bậc bố trí theo chiều ngang nhà cũng chỉ giới hạn mỗi vế 6-9 bậc. Bạn muốn thêm 1 bậc thì phải đưa vào chiều dọc nhà. Như vậy thêm 1 bậc bạn phải quăng vào đó 25cm chiều dài nhà vô nghĩa. Với giá đất đắt đỏ và diện tích hạn chế thì bạn thấy sự lãng phí trầm trọng đến thế nào rồi đó. Nhiều ngôi nhà diện tích nhỏ mà làm 2 tầng có thang thì có khi diện tích sử dụng không bằng chỉ làm một.
- Mất thẩm mỹ: Thay vì một cầu thang gọn gàng, bạn có ngay một chiếc "dốc núi" làm rối cả thiết kế ngôi nhà.
- Tốn tiền xây dựng vô ích: Lồng thang lớn hơn đồng nghĩa với chi phí xây dựng, trang trí tăng theo cấp số nhân. Đèn, gạch lát, tay vịn... tất cả đều cần thêm – và tất nhiên, túi tiền của bạn là người "chịu trận."
Và điều đặc biệt là nó kéo theo hệ lụy tới tất cả các tầng phía trên còn lại, bởi sự cồng kềnh mất cân đối của nó.
Kết nối gia đình? Xin lỗi, tôi ở tầng khác
Ngôi nhà, suy cho cùng, là nơi các thành viên quây quần, nhưng chiều cao tầng lớn sẽ biến việc di chuyển giữa các tầng thành "hành trình gian khổ." Bạn muốn mang ly cà phê lên tầng 3? Chuẩn bị tinh thần leo ít nhất 20 bậc thang nhé!
Dần dà, sự kết nối giữa các tầng sẽ giảm sút, bởi chẳng ai muốn rời khỏi "vùng an toàn" của mình. Nhà bạn sẽ có nguy cơ trở thành một "tập hợp không liên kết" thay vì một tổ ấm gần gũi.
Chiều cao "ăn" giấy phép xây dựng
Bạn có biết rằng chiều cao tổng thể của nhà phố thường bị giới hạn trong giấy phép xây dựng? Nếu tầng nhà quá cao, bạn sẽ mất đi cơ hội xây thêm tầng hoặc làm mái che đẹp mắt. Thay vì một ngôi nhà 6 tầng thoáng đãng, bạn có thể phải "chấp nhận số phận" với chỉ 5 tầng.
Chiều cao lớn, chi phí cũng "lớn theo"
Tầng cao vút đồng nghĩa với nhiều vật liệu xây dựng hơn, nội thất “khổ lớn” hơn, và cả chi phí xử lý vi khí hậu (như làm mát hoặc chiếu sáng) cũng tăng chóng mặt. Phòng khách "cao chót vót" trông có vẻ sang chảnh, nhưng thử nghĩ xem bạn sẽ cảm thấy thế nào mỗi khi hóa đơn điện kéo dài hơn cả... cầu thang nhà bạn.
Khó bố trí nội thất phù hợp và sử dụng bất tiện
Dưới góc độ kiến trúc và tâm lý học không gian, một căn phòng có trần quá cao (trên 3.1m đến 3.5m trở lên) nếu không phải là không gian đại sảnh hay biệt thự rộng hàng trăm mét vuông thì lại là một "bài toán khó" trong thiết kế nội thất và sử dụng hàng ngày. Đơn cử nêu lên một số vấn đề:
- Toàn bộ đồ nội thất sẽ bị "lọt thỏm" ở nửa dưới không gian. Tường và trần bị thừa một khoảng trống mênh mông bên trên, tạo cảm giác đồ đạc bị lùn, phòng bị trống trải và mất đi sự cân đối (tỷ lệ Thấp – Cao bị lệch nghiêm trọng). Tạo ra hiệu ứng "nhà ga" hoặc "nhà máy": lạnh lẽo, xa cách và thiếu sự gắn kết giữa các thành viên. Phòng ngủ mà trần cao quá 3.3m thường khiến người nằm có cảm giác bất an, khó đi vào giấc sâu.
- Nếu dùng đèn trần thông thường, ánh sáng sẽ bị loãng và không chiếu đủ xuống sàn. Bắt buộc phải dùng đèn thả dài hoặc đèn chùm lớn. Tuy nhiên, chọn đèn không khéo sẽ làm không gian bị rối hoặc trần trông càng nặng nề.
- Rèm may kịch trần sẽ rất dài, nặng và đắt tiền. Khi kéo rèm sẽ tốn sức, thanh treo rèm ở quá cao cũng dễ bị võng nếu không làm thạch cao gia cố.
- Không gian càng cao và trống thì sóng âm thanh phản xạ càng nhiều. Khi nói chuyện, xem tivi hay nghe nhạc, tiếng động sẽ bị vang, dội (echo) rất khó chịu. Cần phải đầu tư thêm các vật liệu tiêu âm (thảm, rèm vải dầy, vách bọc da/nỉ) để khắc phục.
- Điều hòa sẽ phải mất rất nhiều thời gian và điện năng để làm mát toàn bộ thể tích khí khổng lồ bên trên trước khi độ lạnh chìm xuống tới tầm ngồi/nằm của con người. Vừa tốn tiền điện, vừa chậm mát.
- Việc quét màng nhện, lau bụi quạt trần, thay bóng đèn, lau kính hay giặt rèm cửa trở thành một "cực hình". Gia chủ bắt buộc phải dùng thang cao chuyên dụng hoặc thuê thợ, gây mất an toàn và phiền phức.
"Kéo thấp xuống, bạn sẽ cảm ơn chính mình"
Giảm chiều cao tầng, đặc biệt là tầng 1 xuống không chỉ tiết kiệm tiền bạc, diện tích, mà còn giúp ngôi nhà phố trở nên cân đối, gần gũi và tiện nghi hơn. Một chiều cao hợp lý khoảng 3,0m đến 3,6m sẽ đủ để tạo cảm giác thoáng mà vẫn duy trì sự hài hòa tổng thể.
Còn để Thiết kế cầu thang sao cho đẹp cho hợp phong thủy, mời bạn xem thêm tại đây.
Vậy, bạn đã sẵn sàng kéo tầng 1 của mình xuống chưa? Nếu có, hãy chia sẻ ngay trong phần bình luận bên dưới để nhận thêm nhiều mẹo thiết kế hữu ích nhé!
