Trong những buổi trà dư tửu hậu của anh em làm nghề, từ các chuyên gia dinh dưỡng, y tế cho đến các kiến trúc sư, kỹ sư công trình, có một chủ đề chưa bao giờ có hồi kết: Nên chọn lối sống và không gian hoàn hảo vĩnh cửu, hay chấp nhận sự mài mòn của thời gian?
Một bên tôn sùng chủ nghĩa kỹ thuật tuyệt đối: vật liệu phải bền, phải trơ, mười năm như một để không phải mất công hầu hạ, bảo trì. Một bên lại duy mỹ và hoài niệm: vật liệu phải có tính người, phải hằn in vết dấu của năm tháng, của những va chạm xúc giác thường nhật mới gọi là không gian sống.
Là những người trực tiếp nhào trộn bêtông, đặt từng viên gạch ngoài hiện trường, chúng ta hiểu rằng ngôi nhà không phải là một phòng triển lãm vô cảm. Bản chất của một không gian sống thành công chính là sự hòa hợp sòng phẳng giữa hai thái cực: "Trơ để chống chọi" và "Mềm để bao dung".
1. Mặt bếp và những vùng "Đầu sóng ngọn gió" – Nơi chủ nghĩa Kỹ thuật lên ngôi
Kiến trúc có thể lãng mạn, nhưng hành vi của con người tại một số khu vực lại cực kỳ khốc liệt. Hãy nhìn vào mặt bàn bếp. Đó là nơi diễn ra các hoạt động "hạng nặng" hằng ngày: áp lực từ dao thớt băm chặt, sự ăn mòn của axit từ chanh giấm, sự bám bẩn của mắm muối, dầu mỡ và nhiệt độ cực hạn từ nồi chảo vừa bắc khỏi bếp.
Nếu ở vị trí này, bạn cố chấp đưa những loại đá Marble (cẩm thạch) mềm mỏng, thấm hút cao hoặc mặt gỗ tự nhiên vào để tìm kiếm "dấu ấn thời gian", bạn đang tự biến cuộc sống của gia đình mình thành một tấn bi kịch. Người đứng bếp sẽ luôn nơm nớp lo sợ xước, lo ố, không dám mạnh tay. Công năng phải đi trước thẩm mỹ.
Tại những tọa độ chịu tải trọng vật lý và hóa học cao như mặt bếp, sàn nhà vệ sinh hay mặt tiền nhà phố, vật liệu bắt buộc phải TRƠ TUYỆT ĐỐI. Đá Granite tự nhiên tối màu, đá nhân tạo gốc thạch anh (Quartz) cao cấp hay Inox 304 bóng gương chính là những chiếc "áo giáp" giúp ngôi nhà đứng vững trước sự tàn phá của thời gian và hành vi, giữ cho không gian luôn sạch sẽ, an toàn mà không bắt con người phải làm nô lệ để hầu hạ nó.
2. Bậc cầu thang và những Điểm chạm Xúc giác – Nơi Thời gian dừng chân
Nhưng nếu mang toàn bộ sự "trơ lì, bóng lộn" đó phủ lên toàn bộ ngôi nhà, bạn sẽ sớm cảm thấy lạnh lẽo trong chính tổ ấm của mình. Con người cần sự tương tác, cần những điểm chạm có hơi ấm.
Hãy bước lên một bậc cầu thang bằng gỗ Lim hay gỗ Gõ đỏ đã qua mười năm sử dụng. Tại những vị trí bàn chân thường xuyên bước qua, lớp véc-ni hay dầu bóng sẽ mờ đi một cách tự nhiên, để lộ ra sớ gỗ phẳng mịn, ấm áp. Hay nhìn vào một chiếc tay nắm cửa bằng đồng thau nguyên khối. Chất mồ hôi và axit tự nhiên từ lòng bàn tay gia chủ qua năm tháng sẽ làm biến đổi màu đồng, tạo nên một lớp màng oxit (Patina) trầm mặc, chỗ hay chạm thì bóng lộn, chỗ góc khuất thì sậm màu.
Đó không phải là sự xuống cấp. Đó là Dấu ấn thời gian, là cuộc đời của một thế hệ được khắc ghi một cách sòng phẳng và trung thực lên thực thể ngôi nhà. Những vật liệu có tính "biến đổi" như gỗ, đồng, gạch gốm mộc hay vữa đất sét mỹ thuật sở hữu một năng lượng đặc biệt: chúng có khả năng "già đi" cùng gia chủ. Tiếng bước chân trên nền gỗ bao giờ cũng êm ái, bao dung hơn tiếng lộc cộc lạnh lùng trên nền gạch bóng kiếng.
3. Triết lý phối hợp vật tư của người làm chủ công trình
Sự tranh cãi của các chuyên gia thực chất là vì họ đang đứng ở hai đầu cực đoan của một đồ thị. Người kỹ sư thuần túy muốn mọi thứ phải trơ (để khỏi bảo hành), người nghệ sĩ kiến trúc muốn mọi thứ phải thô mộc (để lên ảnh cho đẹp).
Người làm chủ công trình giỏi, có tư duy suy luận thực chiến, sẽ biết cách đặt vật liệu vào đúng vị trí dựa trên quy luật bản chất:
"Cấu kiện chịu tải trọng vật lý, thời tiết > Chọn TRƠ.
Cấu kiện đón nhận hành vi, xúc giác của con người > Chọn BIẾN ĐỔI."
Sàn gara, sân thượng cần gạch Porcelain nhám cứng cáp; nhưng sàn phòng ngủ, phòng khách cần sự bao dung, điều hòa của gỗ tự nhiên. Diện tường mặt tiền cần đá khò bọc bêtông kiên cố; nhưng mảng tường đầu giường cần nét thô ráp thâm trầm của vữa hiệu ứng đất sét để làm dịu đi áp lực thị giác sau một ngày dài làm việc.
Lời kết
Vật liệu xây dựng suy cho cùng cũng có sinh mệnh như con người. Một người đàn ông có vài nếp nhăn nơi đuôi mắt, vài vết chai sạn trên lòng bàn tay do sương gió cuộc đời trông luôn cuốn hút và có câu chuyện để kể. Ngôi nhà cũng vậy. Sự hoàn hảo vô cảm, không tì vết của những vật liệu công nghiệp trơ lì có thể làm ta choáng ngợp trong vài ngày đầu, nhưng chính những vết xước dăm trên mặt gỗ, những vệt màu thời gian trên thớ đá mới là thứ neo giữ ký ức, biến một "công trình xây dựng" thành một "tổ ấm gia đình" đúng nghĩa.
Còn bạn, ngôi nhà của bạn đang "bất tử" một cách lạnh lùng, hay đang bình yên già đi cùng bạn mỗi ngày?
nhata.net mong các thông tin trong bài viết "Vật liệu, chọn trơ vĩnh cửu hay già đi cùng thời gian?" có ích cho bạn!
